Najczęstsze kalki językowe

Niektóre konstrukcje językowe są do siebie podobne w dwóch różnych językach. Inne stwarzają tylko złudne wrażenie podobieństwa, podczas gdy naprawdę różnią się częściowo lub całkowicie. W swojej pracy stykam się z próbami przeniesienia konstrukcji z polskiego na angielski, czyli tzw. kalkami językowymi. Poniżej przedstawiam kilka najczęstszych kalek językowych wraz z tłumaczeniami, poprawnymi wersjami oraz komentarzem.

1. NIEPOPRAWNE: I have 30 years old.
KALKA Z: Mam 30 lat.
POPRAWNE: I am 30 years old.
Angielska wersja dosłownie oznaczałaby mniej więcej tyle co „Jestem stary na 30 lat”, co dla Polaków wydaje się abstrakcją, tym niemniej jest to całkiem logiczne sformułowanie, dlatego przyjęło się w angielskim.

2. NIEPOPRAWNE: You have right.
KALKA Z: Masz rację.
POPRAWNE: You are right.
W języku angielskim dosłownie „jest się poprawnym/właściwym”, co oznacza tyle, że nasze stwierdzenie jest poprawne/właściwie. Co ciekawe, mamy tu sytuację odwrotną niż w poprzednim przykładzie.

3. NIEPOPRAWNE: You have luck.
KALKA Z: Masz szczęście.
POPRAWNE: You are lucky.
Po angielsku mówi się dosłownie „Jesteś szczęściarzem/-rą”. Nasza wersja raczej nie występuje, w angielskim przede wszystkim używa się przymiotnika „lucky”. Przy okazji warto wspomnieć, że w angielskim na mamy dwa terminy: „luck” – „fart, powodzenie” oraz „happiness” – „szczęście, zadowolenie”. W naszym języku oba te stany często opisuje się jednym słowem „szczęście”.

4. NIEPOPRAWNE: I very like football.
KALKA Z: Bardzo lubię piłkę nożną.
POPRAWNE: I like football very much.
W języku angielskim jeżeli odnosimy jakiekolwiek określenie (w tym przypadku wyrażenie przysłówkowe) do całości zdania, to powinno ono znaleźć się na końcu zdania. Poza tym słowo „very” nie wystarczy, abyśmy oddali sens zdania zgodnie z gramatyką angielską, dlatego potrzebujemy słowa „much”.

5. NIEPOPRAWNE: I work there for ten years.
KALKA Z: Pracuję tam od 10 lat.
POPRAWNE: I have worked there for ten years.

Tutaj znaczącą rolę ma gramatyka języka angielskiego. W angielskim występuje czas zwany Present Perfect, którego nie ma w języku polskim. Służy on między innymi do mówienia o wydarzeniach, które zaczęły się w przeszłości i trwają nadal. Opanowanie czasu Present Perfect wymaga sporo praktyki, dlatego polecam zacząć już dziś, najlepiej od wyłapywania tego czasu w kontekście z filmów, książek, gier itd. oraz stosowania go w podobnych kontekstach w każdej możliwej sytuacji.

Na zakończenie pragnę dodać, że nie powinniśmy wstydzić się naszych kalek językowych. Są one naturalne w procesie nauczania oraz wskazują, że potrafimy myśleć logicznie oraz wyciągać wnioski. Możemy próbować posługiwać się kalkami, jeżeli zostaniemy przyparci do muru. Być może zamierzony efekt komunikacyjny zostanie osiągnięty, a to jest najważniejsze. Należy jednak w miarę możliwości sprawdzać poprawność naszego języka w celu unikania utrwalania błędów. Zatem uczcie się na błędach, a nie błędów!